banner27
23 Temmuz 2017 Pazar

Avrupa ve ABD'nin Çilekleri Sason'dan

Mereto Dağı

Mitolojide ulu dağların her zaman yeri vardır. Anadolu’da dorukları gökte bulutlara karışan ulu dağların tanrıların konutları olduğu inancı oldukça yaygındır. Yunan mitolojisindeki Olympos adının Eski Anadolu dillerinden geldiği ve genellikle “ yüksek dağ” anlamında kullanıldığı anlaşılmaktadır. Bu inanışın Sümerlerden Anadolu’ya, ordan da Yunanlılara geçtiği düşünülmektedir.

20 Nisan 2013 Cumartesi 08:20
Mereto Dağı

 Güneydoğu Torosları’nın içindeki Sason bölgesinde de yüksek dağlar sınıfına giren ve bölgenin birçok yerinden rahatlıkla görülen Mereto Dağı vardır. Alp Himalaya dağ sırası içerisinde, 2973 metre yüksekliği ile güneyden bakıldığında Mısır piramitlerinin beyaz versiyonunu anımsatan dağlar imparatorluğunda bir imparatordur.

Cumhuriyet döneminde coğrafi ismi değiştirilip “Aydınlık Dağları” denilmesine karşın, kutsallığın vermiş olduğu bir ayrıcalıkla bu ismi, günümüze kadar pek kimse kullanmamakta ve bilmemektedir.

Bölge halkı arasında yaygın olarak kullanılan ismi “Mereto”dur. Bunun dışında Sasun destanında “Maruta”, bölgedeki Araplar “Meretog”, Kürtler “Mereto”, Ermeniler “Maruta” şeklinde kullanmaktadır.

Sasonlu araştırmacı Besse Kabak, Maruta isminin  Aramice “Dünyanın hakimi”  anlamına geldiğini belirtmektedir. Maruta isminin günümüzde de geniş bir kitle tarafından kullanılmasının Sason Destanı’na borçlu olduğumuzu ifade etmektedir. Ayrıca, “Maruta” isminin yörede yaşamış, mucizeleriyle ün salmış, Silvan şehrinin kurucusu olarak kabul edilen bir episkoposun adı olduğunu söylemektedir.

Mereto Dağı’na  güneyden bakıldığında piramitleri andıran üçgen şekli, zirvelerinde eksilmeyen karlı görüntüsü ve gökteki bulutların zirvesinden eksik olmadığı eşsiz bir görüntü ile dağların hakimi gibi durmaktadır ve görenlere güzel bir görsel şölen sunmaktadır. Diğer yönlerden bakıldığı zaman ise “Çift başlı Mereto” isminin ne kadar doğru bir tespit olduğunu göstermektedir. Kuzeyde alçak duran kısım Şeyh Bazid, güneyde daha yüksek duran kısım ise Maruta’dır. Efsanelere göre Şeyh Bazid ve Maruta kardeştir aynı zamanda. Başka bir inanışa göre Tufan’dan sonra Nuh’un gemisi dağa çarpmış ve dağ iki başa ayrılmıştır. Bunun gibi Mereto üzerine birçok efsane vardır.

Mereto Dağı’nın kutsalığı, günümüzde hem Müslümanlar hem de bölgedeki Hıristiyanlar tarafından  kabul görmektedir. Bölgedeki müslümanların inancına göre Mereto’nun kutsallığı, Şeyh Bazid adında bir evliyanın  mezarının dağdaki varlığından gelmektedir;  Sason Ermenilerinde ise Mereto Dağının zirvesinde bulunan “Maruta Partsır Asdvadzadzin Kilisesi”nin varlığıdır. Aynı zamanda Mereto’dan getirilen toprağında kutsallığına da inanılır. Özellikle akrep sokmalarına karşı toprağın panzehir olduğu inancı da yaygındır.   Bunun yanı sıra Sason bölgesindeki tüm kiliseler Mereto Dağı’nı görmektedir. Bölge halkı arasında  yeminlerde Mereto üzerine yapılabilmektedir. Hatta halk arasında yaygın olan inançlardan biri de “topa Mereto”  ya da Mereto’nun gazabına uğrama korkusudur. Yapılan günahların ve yanlışların Mereto tarafından cezalandırılacağı şeklinde bir kutsallık olgusu yüklenmiştir.

Müslümanlar ve Ermeniler, daha önceki dönemlerde Temmuz ayının sonlarında Mereto Dağı’nın zirvesine birlikte çıkarak adaklarını adarlardı. Üç gün boyunca süren kutlamalara çevre şehirlerde de yüzlerce insan katılırdı. Bu kutlamalarla bölge halkı yüzyılların getirdiği en güzel hoşgörüyü de ortaya koymaktadır. Fakat  tehcirden sonraki dönemlerde, zamanla bu kutlamalar eski önemini yitirdi. Günümüzde ise son üç yıldır bu gelenek tekrar canlanmış ve her sene Mereto Dağı’ndaki kutlamalara katılım gittikçe artmıştır.

Behcet Çiftçi

 

 

 

Sasun.org

YORUM YAZ

  • Ad Soyad:

  • Yorum:

  •  

    @name x

  • UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. Ayrıca suç teşkil edecek hakaret içerikli yorumlar hakkında muhatapları tarafından dava açılabilmektedir.

      Yorumlar
      Toplam 4 yorum mevcut

    • yelda doğan 5 ay önce yorumlandı

      Masalah Nazar deymesin insalah cok güzel bir

    • Harun topcu 10 ay önce yorumlandı

      Aslerligimi burada yaptim sasonda her sabah mereto dagina bakarak gune basliyordum iki kis gecirdim vay be eski gunler

    • abdulselam g 1 yıl önce yorumlandı

      Maşallah çok buyuk bi dağ vede çok guzzel

    • cemile tekbas 1 yıl önce yorumlandı

      Çok guzel bir dag

    HAVA DURUMU
    Görüntülemek istediğiniz ili seçiniz:
    Sason'un en önemli kültür varlığı hangisi?

    EN ÇOK YORUMLANANLAR
    BUGÜN
    BU HAFTA
    BU AY
    KİM KİMDİR? Tümü
    SENDE YAZ
    Ziyaretçi Defteri
    Ziyaretçi Defteri

    Siz de yazmak istemez misiniz?

    Ziyaretçi Defteri
    ARŞİV